Alphacam'de kapak çizimi: membran, panel (tabla), Amerikan, çerçeveli, camlı ve panjurlu kapak

Mutfak ve mobilya kapağı, CNC router'ın en çok işlediği parçadır: dış ölçüsü sipariş listesinden gelir, üstündeki desen türüne göre değişir, kulp ve menteşe delikleri standarttır. Bu yazı, Türkiye'de yaygın kapak türlerini Alphacam gözüyle ele alır: her tür hangi geometriden oluşur, hangi katmana düşer, hangi frezeyle işlenir ve nerede otomatikleştirilir. Kapak türlerinin adları bölgeye göre değişir; burada en yaygın karşılıklar verilmiştir.

Her kapakta ortak olan: dış kontur, delikler, kenar

Türü ne olursa olsun kapak üç geometri grubundan oluşur: (1) dış kontur — KESIM katmanında kapalı dikdörtgen, çoğu zaman köşe radyuslu; (2) delikler — menteşe kovanı (Ø35 mm, kenardan 21–23 mm), kulp delikleri (ölçü aralığı 32/64/96/128/160 mm), bas-aç mekanizması deliği; DELIK katmanında; (3) kenar işlemi — kenar bandı payı ya da fatura frezesi. Bu üçü sabit olduğu için ilk otomatikleştirilecek şeylerdir: kapak ölçüsü girildiğinde kontur ve delikler hesapla çıkmalıdır.

Membran kapak

Membran kapak, MDF gövdeye desen frezelenip üstüne ısı ve vakumla PVC folyo (membran) preslenen kapaktır. Türkiye'de mutfak dolabının en yaygın kapağıdır. CNC'nin işi desendir: dış kontur kesilir, yüzeye çerçeve görünümü veren kanallar ya da eğimli profiller V/profil frezeyle açılır. Membran presi derin ve keskin köşeleri sarmadığı için desen derinliği ve iç köşe radyusu sınırlıdır; makro bu sınırları parametre olarak taşımalıdır (desen derinliği, iç köşe radyusu, kenardan uzaklık). Balon kapak (bombeli membran kapak) aynı ailedendir: yüzey kenardan ortaya doğru kavisli frezelenir, folyo bombeyi sarar; CNC'de fark, düz desen kanalı yerine yüzey frezesi ve kenar profilidir — dış kontur ve delikler aynı kuralla çizilir.

Alphacam'de membran kapak iki katmanla çizilir: KESIM (dış) ve KANAL/DESEN (yüzey profili). Aynı desen yüzlerce kapağa ölçüye göre uyarlanacağı için burası parametrik makronun tam yeridir: GMacros Kapak'taki Çerçeveli Kapak aracı kenar payı ve profil genişliğini alıp deseni kapak ölçüsüne göre türetir; GMacros Araçlar'daki Tabla Kapak Tasarımı ise dış çerçeveden içe doğru istediğiniz sayıda ofset hattı üretir.

Panel (tabla) kapak

Panel kapak ya da atölye diliyle tabla kapak, çevre çerçeve (seren) ile ortadaki tabladan oluşan klasik kapaktır. Masif ya da MDF'den iki biçimde üretilir: (a) tek parça MDF'ye tabla görünümü frezelenir (membran ya da lake olarak biter), (b) gerçek çerçeve + ayrı tabla monte edilir. CNC'de (a) tipinde dış kontur + iç tabla ofset hatları çizilir; (b) tipinde çerçeve parçaları ayrı ayrı, tabla ayrı çizilir ve tabla kanalı açılır. İkisinde de değişken aynıdır: seren genişliği (üst/alt/sol/sağ ayrı olabilir), tabla derinliği ve ofset adedi. GMacros'taki Tabla Kapak Tasarımı ve Tabla Kapı Dizayn bu iki değişken kümesiyle çalışır.

Amerikan kapak / Amerikan panel kapı

Amerikan kapak (ya da Amerikan panel kapı), yüzeyinde bir ya da daha çok gömme tabla bulunan, kenarları profilli klasik görünümlü kapaktır; iç mekân kapılarında "Amerikan panel kapı" olarak bilinen preslenmiş HDF yüzeyin mobilya kapağına uyarlanmış hâlidir. Geometri olarak tabla kapağın çok tablalı ve profil kenarlı türüdür: dış kontur, her tabla için iç dikdörtgen ve tablaların çevresinde profil frezesi hattı. Alphacam'de tablalar KANAL/DESEN katmanına, çevre profili ayrı bir katmana çizilir ki farklı frezelerle işlensin. Tabla sayısı ve dizilimi (2'li, 3'lü, üst küçük alt büyük) parametre olduğunda tek makro tüm varyantları üretir.

Çerçeveli kapak

Yüzeyde tek bir çerçeve hattı bulunan sade kapak; membranın en yaygın deseni ve lake kapaklarda "çerçeveli" olarak satılan tür. Çizimi dış kontur + kenardan sabit uzaklıkta bir kanal hattıdır; kanal genişliği frezeye, uzaklık tasarıma göredir. GMacros Kapak'taki Çerçeveli Kapak aracı bu ikisini ve köşe biçimini (düz/radyuslu) parametre alır.

Camlı kapak

Ortası boşaltılan ve arkadan cam takılan kapak. CNC'de iki işlem vardır: iç boşluğun tam kesimi (KESIM katmanında ikinci kapalı kontur) ve arkadan cam yuvası için fatura cebi (CEP katmanı, cam kalınlığı + pay derinliğinde). İç köşe cam takılacağı için genellikle radyuslu bırakılır ya da köşe temizleme ile keskinleştirilir. Camlı Kapak makrosu çerçeve genişliği, cam payı ve fatura derinliğini alır.

Panjurlu kapak

Yüzeyi eğik ya da düz çıtalarla (panjur) bölünmüş kapak; havalandırma gereken dolaplarda ve dekoratif işlerde kullanılır. Tek parça MDF'de panjur görünümü açılı frezeyle kanal dizisi olarak işlenir; gerçek panjurda çerçeveye eşit aralıklı yuvalar açılır. Her iki durumda da geometri eşit aralıklı tekrardır: kapak yüksekliği, çıta adedi ve çıta genişliğinden aralık hesaplanır. Panjurlu Kapak makrosu bu hesabı yapar; elle bölmek eşit olmayan aralıkla biter.

Fitil kapak ve çıta kapak

Fitil kapak, yüzeyinde ince tek bir oluk (fitil) çizgisi dolaşan sade kapaktır; seri üretimde ölçü listesinden onlarca boyda çizilir. GMacros Araçlar'daki Fitil Kapak Tasarımı genişlik×yükseklik listesini alır, pas payı ve panel aralığını sabit tutarak seriyi tek seferde üretir. Çıta kapak ise yüzeyi dikey/yatay çıtalarla ızgara gibi bölünen kapaktır; Çıta Kapak Dizayn kenar payı, fatura payı, çıta kalınlığı ve adedini alıp ızgarayı çizer.

Katman ve freze eşlemesi (Auto Style)

Bu eşleme bir kez Auto Style'da tanımlandığında, doğru katmana düşen her kapak tek komutla işlenir. Makroların değeri de burada ortaya çıkar: kapağı doğru katmanlara kural olarak çizerler, operatörün o günkü dikkatine bağlı kalmaz. Auto Style'ın kendisi Alphacam nedir? Mobilya ve ahşap CNC için CAD/CAM rehberi yazısında anlatılmıştır.

Elle çizmek yerine: ölçü listesinden seri

Bir mutfak siparişi 20–40 kapak, üç dört tür ve her türde farklı ölçüler demektir. Elle çizimde her kapak 2–5 dakika, deliklerle birlikte daha fazla sürer; hata payı da ölçü sayısıyla artar. Parametrik makro ile ölçü listesi girilir, tür seçilir ve tüm seri doğru katmanlara çizilir. Bu akış GMacros Kapak (10 makro: düz, çerçeveli, camlı, panjurlu kapak; kulp, menteşe, bas-aç deliği; parmak kanalı, kenar bandı, ölçü hesabı) ve GMacros Araçlar (fitil, tabla ve çıta kapak; tabla kapı) ile hazırdır. Makroların nasıl kurgulandığı: Alphacam tabanlı parametrik kapı ve kapak makroları nasıl çalışır?